Gözden Kaçırmayın

Bir Ömür Ekonomi Yazanlar’a hüzünlü anmaBir Ömür Ekonomi Yazanlar’a hüzünlü anma

Ürün bazında fiyat farkları şaşırttı

Salıcı'nın paylaştığı verilere göre, Tümen cinsinden olan İran fiyatları Türk Lirası'na çevrildiğinde ortaya çıkan tablo oldukça dikkat çekici. Dolmalık biber Türkiye'de 155 TL iken İran'da 33 TL, sivri biber 169 TL'ye karşılık 27 TL, kabak 75 TL iken 25 TL olarak kaydedildi. Patlıcan fiyatlarındaki fark ise daha da belirgin: Türkiye'de 69 TL olan patlıcan, İran'da sadece 9.6 TL.

Enflasyon ve alım gücü karşılaştırması

Paylaşımda dikkat çeken bir diğer nokta ise enflasyon oranları ve alım gücü karşılaştırması oldu. İran'da gıda enflasyonunun yüzde 57.9 seviyesinde olduğu belirtilirken, Türkiye'de TÜİK verilerine göre bu oran yüzde 32.3 olarak açıklandı. Buna rağmen temel gıda ürünlerindeki fiyat farkının İran lehine olması dikkat çekti. Asgari ücret karşılaştırmasında ise İran'da 120 dolar, Türkiye'de ise 625 dolar seviyesi öne çıktı. Ancak domates üzerinden yapılan alım gücü hesaplamasında, İran'daki asgari ücretle alınabilecek domates miktarının Türkiye'ye göre daha fazla olduğu vurgulandı.

Tarımsal kapasite farkına rağmen fiyat farkı

Karşılaştırmada dikkat çeken bir diğer detay ise tarımsal üretim kapasiteleri oldu. İran'da ekilebilir arazi oranının yüzde 9, Türkiye'de ise yüzde 26 olduğu belirtildi. Tarımsal kapasite açısından Türkiye'nin daha avantajlı konumda olmasına rağmen, bazı temel gıda ürünlerinde fiyatların İran'a göre daha yüksek olması sorgulamalara neden oldu.

"Jeopolitik krizler tek başına açıklayıcı değil"

Salıcı, yaptığı değerlendirmede fiyat farklarının nedenine ilişkin olarak jeopolitik krizlerin tek başına açıklayıcı olmadığını vurguladı. Ekonomik politikaların ve yönetim tercihlerinin bu farklılıklarda önemli rol oynadığını ifade eden Salıcı, Türkiye'deki fiyat artışlarının yönetim tercihleriyle bağlantılı olduğunu kaydetti. Ziraat Mühendisleri Odası'nın önceki değerlendirmelerinde de vurgulandığı üzere, Türkiye'nin gübre ve mazotta yüzde 90'a varan dışa bağımlılığının, küresel krizlerden daha fazla etkilenmesine neden olduğu biliniyor. Bu durum, tarım ürünleri maliyetlerini doğrudan etkileyerek nihai tüketici fiyatlarına yansıyor.